Logo Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Przejdź na stronę startową

STAN BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO ORAZ DZIAŁANIA REALIZOWANE W TYM ZAKRESIE W 2014 R.

Wprowadzenie

TRENDY

2014 był kolejnym rokiem, w którym na polskich drogach odnotowano poprawę bezpieczeństwa. Dane odnoszące się do całego kraju wskazują na spadek liczby wypadków, ofiar śmiertelnych oraz rannych. Jednocześnie zaobserwowano niewielki wzrost liczby ofiar ciężko rannych.

Pomimo pozytywnych trendów i utrzymującej się od kilku lat poprawy bezpieczeństwa, poziom zagrożenia na polskich drogach jest wciąż znacznie wyższy niż średnia europejska. Wpływ na taki stan miała z pewnością wolniejsza dynamika postępu w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego notowanego w Polsce względem innych krajów europejskich. W latach 2001-2013, średni roczny spadek liczby ofiar śmiertelnych wypadków w kraju wyniósł 4,3% przy średniej europejskiej na poziomie 6,2%. Oznacza to, iż w wymienionym okresie liczba ofiar śmiertelnych spadła w Polsce o 39%, podczas gdy średni spadek odnotowany w Europie wyniósł 53%.

PROGRAMOWANIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO

Drugi rok wdrażania Narodowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego na lata 2013–2020 (NPBRD) wskazuje, iż cele ilościowe wyznaczone w dokumencie wciąż stanowią wielkie wyzwanie, a ich realizacja wymagać będzie znacznego zintensyfikowania podejmowanych działań. Bez dodatkowego zaangażowania na każdym szczeblu administracji rządowej oraz samorządowej, osiągnięcie przyjętych dla roku 2020 liczb w odniesieniu do ofiar śmiertelnych i ciężko rannych będzie niezwykle trudne. Priorytetem powinny się stać działania warunkujące dalsze usprawnienie systemu zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego, a w szczególności wzmocnienie funkcji zarządzania instytucjonalnego – kluczowych dla efektywnego wdrażania skutecznych rozwiązań. Koncentracja na rezultatach, skuteczna koordynacja, sprzyjające ustawodawstwo, długofalowa strategia finansowania czy stałe monitorowanie i ocena zrealizowanych zadań to tylko najważniejsze z tych funkcji.

PODEJŚCIE SYSTEMOWE

Doświadczenia państw o najniższym poziomie zagrożenia w ruchu drogowym wskazują, iż wypadki, wraz z towarzyszącymi im stratami społeczno–ekonomicznymi, nie muszą być swoistą kontrybucją za dynamiczny rozwój motoryzacji i zapotrzebowania na mobilność. Przykłady stosowanych rozwiązań potwierdzają konieczność budowy wszystkich uwarunkowań związanych z ruchem drogowym w taki sposób, by uczestniczący w tym ruchu nie ponosili pełnej odpowiedzialności za popełniony, często niezamierzony błąd. Zgodnie z założeniami najbardziej znanej, szwedzkiej koncepcji tzw. Wizji Zero, człowiek posiada ograniczoną odporność i popełnia błędy, natomiast zarządzający kompleksowo środowiskiem drogowym – świadomi tych ograniczeń – stoją przed wyzwaniem stworzenia uwarunkowań, które negatywne konsekwencje tych błędów ograniczą w stopniu jak największym. Sytuacja obserwowana na polskich drogach, wraz z charakterystycznymi od lat problemami: niezwykle wysokim zagrożeniem pieszych, nagminnym i powszechnym przekraczaniem dopuszczalnych limitów prędkości czy wciąż aktualnym problemem nietrzeźwych kierujących, stanowi niejako potwierdzenie słuszności ww. założeń, wg których warunkiem skutecznej polityki prewencyjnej są rozwiązania systemowe; z jednej strony ukierunkowane na ograniczenie ryzyka popełniania błędów, ale z drugiej – skoncentrowane na ograniczeniu negatywnych konsekwencji w przypadku ich popełnienia.