Logo Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Przejdź na stronę startową

STAN BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO
ORAZ
DZIAŁANIA REALIZOWANE W TYM ZAKRESIE
W 2006 r.

Wprowadzenie

W 2006 r. w Polsce miało miejsce prawie 47 tys. wypadków drogowych, w których zginęły 5 243 osoby, 59 123 zostało rannych, czyli w sumie ofiarami stały się 64 364 osoby. Te liczby – oraz ogromne społeczne, ekonomiczne i ludzkie konsekwencje, jakie reprezentują – wymagają nadania temu problemowi odpowiedniego priorytetu politycznego i podejmowania intensywnych działań w obszarze poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Płacimy zbyt dużą cenę za korzystanie z naszych dróg.

W Polsce, mimo pewnej poprawy zanotowanej w ostatnich latach, zagrożenie zdrowia i życia użytkowników transportu drogowego jest nadal wysokie. Głównymi przyczynami tej sytuacji są: niska kultura jazdy i powszechne lekceważenie przepisów ruchu drogowego (zwłaszcza tych dotyczących prędkości jazdy, zakazu jazdy po użyciu alkoholu i obowiązku stosowania urządzeń ochronnych podczas jazdy samochodem), ale także niska jakość infrastruktury drogowej (nieprzystające do obecnych standardów bezpieczeństwa ruchu drogowego i poziomu wiedzy rozwiązania projektowe, przejścia dróg tranzytowych przez miasta i miejscowości, niebezpieczne skrzyżowania i przejścia dla pieszych, niepodatne otoczenie drogi) oraz mało skuteczny nadzór nad ruchem.
Czasy kiedy uznawano, że wypadki są nieuniknionym skutkiem ubocznym transportu dawno już minęły, a postęp jakiego dokonały takie kraje, jak Szwecja, Wielka Brytania, czy Holandia – państwa, które ciężko pracowały przez wiele lat na rzecz poprawy stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego (brd) – ukazał nam kierunki, które należało przyjąć. Unia Europejska mocno zaangażowała się w walkę z zagrożeniami, jakie niesie ze sobą ruch drogowy i w opublikowanej w 2001 r. Białej Księdze zatytułowanej „Europejska polityka transportowa do roku 2010: czas na decyzje” znaczną uwagę zwróciła na brd. Wspólnota postawiła sobie ambitny cel zmniejszenia o połowę liczby zabitych w wypadkach drogowych do 2010 r.
W 2003 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Unii Europejskiej, w którym zwraca uwagę, że odosobnione inicjatywy na rzecz poprawy brd nie sprawdzają się, a bezpieczeństwo ruchu drogowego potrzebuje skoordynowanego podejścia na wszystkich szczeblach. Należy więc ustanowić szczegółowe cele, które będą podlegać okresowej ocenie oraz zidentyfikować środki, które pozwolą na osiągnięcie sukcesu. W tym samym dokumencie Komisja zaleca opracowanie planów strategicznych oraz podaje wskazówki, które powinny umożliwić ich stworzenie.
Wychodząc naprzeciw dążeniom społeczeństwa do zwiększenia nacisku na ochronę życia, zdrowia i mienia w ruchu drogowym oraz realizując zalecenia Komisji Europejskiej opracowano Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005. W dniu 19 kwietnia 2005 r. Rada Ministrów przyjęła Program „GAMBIT 2005”, jako program działań prewencyjnych w Polsce na rzecz poprawy brd w latach 2005 – 2007 – 2013. W Programie tym przyjęto, że w 2013 r. liczba śmiertelnych ofiar w transporcie drogowym nie może przekroczyć poziomu 2 800 osób, a w 2020 roku – 1 500. Następnie w dniu 14 września 2006 r. Rada Ministrów przyjęła „Program Realizacyjny BRD na lata 2006 - 2007”, który jest częścią realizacyjną Programu GAMBIT 2005
i stanowi pierwszy etap realizacji Strategii BRD do 2013 r. Realizację części zadań rozpoczęto
w 2005 i 2006 r.
Polskie dążenia są zasadniczo zbieżne z unijnymi pod kątem podejścia do zagadnienia bezpieczeństwa ruchu, kierunków działań i priorytetów realizacji, które zawarte są w Krajowym Programie Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005. Powyższe programy stanowią kierunki polskiej polityki brd na kilka najbliższych lat i pozwalają na integralne oraz konsekwentne podejście do tego obszaru. Jest to znaczący krok do przodu w walce administracji publicznej
z wypadkami drogowymi.
Za zmagania z wypadkami drogowymi i ich konsekwencjami są wspólnie odpowiedzialni wszyscy obywatele, a cała administracja ma swój udział w procesie poprawy brd. Teraz mamy wyjątkową okazję, aby zademonstrować swój potencjał i zmobilizować wszystkie siły do prac na rzecz polepszenia sytuacji na polskich drogach. Sukces lub niepowodzenie będą wpływać na nas wszystkich ponieważ jest to obszar, który dotyczy każdego obywatela naszego społeczeństwa.


Podsumowanie i wnioski

Działania podjęte w 2006 r. przez podmioty reprezentowane w Krajowej Radzie Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zmniejszyły liczbę wypadków drogowych (o ponad 1 200), co można uznać za istotny postęp w porównaniu z rokiem 2005. Udało się również zmniejszyć liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Mimo tego nie zostały zrealizowane w pełni założenia Krajowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005, w którym przewidywano, że w wyniku podjęcia wskazanych działań liczba zabitych w wyniku zdarzeń drogowych wyniesie w 2006 r.

4 550 osób.
W 2006 r. nastąpił niestety dalszy, znaczny wzrost liczby ujawnionych przypadków kierowania pojazdami pod wpływem alkoholu (w stanie po użyciu oraz w stanie nietrzeźwości). Wzrost tej liczby jest szczególnie niepokojący, gdyż od kilku lat utrzymuje się taka tendencja, a wypadki powodowane pod wpływem alkoholu charakteryzują się z reguły dużą ciężkością (liczba zabitych na 100 wypadków). Z jednej strony ta wzrostowa tendencja może wprawdzie świadczyć
o wzroście wykrywalności tego naruszenia dzięki wzmożonym działaniom Policji, ale z drugiej strony wskazuje, że określone prawem sankcje i oddziaływanie na świadomość kierowców poprzez kampanie społeczne nie spełniają jeszcze w sposób wystarczający swojej roli. Prowadzone działania, mimo ich intensywności oraz podjęcia bardziej zdecydowanych kroków przez resort sprawiedliwości, nie odstraszają dostatecznie kierowców i nie motywują ich do zaniechania prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu.
Nadal wzrasta znacząco liczba materiałów informacyjnych i imprez promujących bezpieczne zachowania w ruchu drogowym. Część z nich powstała z inicjatywy Sekretariatu KRBRD, ale należy przyznać, że coraz częściej spotykamy się z działaniami ze strony fundacji i organizacji pozarządowych, które zwracają się do nas o merytoryczne wsparcie swoich prac. Wzmocniono znacznie kontakty z różnymi mediami współpracując przy opracowywaniu cyklicznych artykułów
i audycji dotyczących szeroko rozumianego bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działań KRBRD.
Na arenie międzynarodowej, zwłaszcza w Unii Europejskiej, pojawiają się obok dotychczas funkcjonujących nowe, formalne i nieformalne, organizacje podejmujące tematykę poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Niestety ich działania są w dużej mierze nieskoordynowane
i w pewnym momencie mogą zaburzyć proces wspólnego dążenia do ograniczenia liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych, gdyż nie będzie wykorzystywany efekt synergii.
Aby nadal poprawiać stan bezpieczeństwa ruchu drogowego należy konsekwentnie realizować działania wskazane w Programie GAMBIT 2005 oraz Programie Realizacyjnym na lata 2006 – 2007, czyli:

nieustannie edukować społeczeństwo w kierunku zmiany zachowań w ruchu drogowym przy wykorzystaniu kampanii medialnych i przy współpracy
z instytucjami pozarządowymi, fundacjami, firmami ubezpieczeniowymi itp.;

wzmocnić społeczną świadomość nieuchronności kar za nieprzestrzeganie przepisów ruchu drogowego poprzez przyspieszenie działań penalizacyjnych oraz wykorzystanie w większym stopniu określonych prawem sankcji;

kontynuować szkolenia specjalistów i pracowników różnych szczebli zajmujących się zagadnieniami bezpieczeństwa ruchu drogowego;

a ponadto:

wpływać na zwiększanie woli politycznej w obszarze poprawy stanu brd oraz na przekonanie społeczeństwa o konieczności podjęcia działań dla ochrony zdrowia
i życia obywateli;

kontynuować działania nad opracowaniem systemowej podstawy finansowania zadań na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego;

kontynuować dynamiczne kontrole Policji, szczególnie z wykorzystaniem urządzeń do automatycznego pomiaru prędkości pojazdów;

poświęcić większą uwagę działaniom na rzecz niechronionych użytkowników dróg;

kontynuować działania związane z uspokojeniem ruchu, likwidacją miejsc niebezpiecznych oraz monitoringiem ruchu;

propagować korzystanie z alternatywnych środków transportu, w tym z transportu zbiorowego;

nadal dążyć do rozbudowywania przy drogach krajowych sieci bezpiecznych parkingów dla samochodów ciężarowych umożliwiających m.in. przeprowadzanie kontroli przez Inspektorów Transportu Drogowego;

kontynuować realizację Regionalnych Programów Poprawy BRD i zachęcać do ich tworzenia aż do szczebla powiatu i gminy;

w dalszym ciągu promować działania na rzecz poprawy brd wykorzystując osoby o wysokim autorytecie politycznym, medialnym i społecznym;

wykorzystywać w większym zakresie opracowania, projekty i zalecenia polskich oraz zagranicznych jednostek naukowo-badawczych i instytucji (ITS, IBDiM, CEMT, OECD)
z uwzględnieniem możliwości ich formalnego i technicznego wdrożenia w Polsce.

Sprawozdanie: Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane
w tym zakresie w 2006 r.